Unus pro omnibus, omnes pro uno

Is Categorie Management het toverwoord?

Gezamenlijk ten strijde trekken voor het eigen en het algemene belang. Alexandre Dumas schreef in 1844 het verhaal van “De drie musketiers”. Hierin komen Athos, Porthos en Aramis op voor zowel hun eigen belang als het belang van de Franse koning Lodewijk XIII.

Ze informeerden elkaar goed, hadden respect voor elkaar en waren met z’n drieën sterker dan als individuen. Ze vertrouwden en stimuleerden elkaar waardoor ze onoverwinnelijk werden. Ze waren hierdoor zelfs in staat om de vierde musketier, d’Artagnan, aan zich te binden.

Centraal inkopen, decentraal inkopen, gecoördineerd decentraal inkopen, etc. Ze komen en ze gaan. Voornamelijk in grote organisaties wisselen ze elkaar in rap tempo af. Verschillende managers met verschillende ideeën brengen nieuwe organisatiestructuren met zich mee. In veel succesvolle retailorganisaties speelt Categorie Management nu een belangrijke rol. Dit is geen hiërarchische maar meer een functionele structuur waarbij het delen van informatie centraal staat. Het grote pluspunt is dat er meer aandacht voor de gebruiker ontstaat. Zìj staan centraal in plaats van het inkoopproces. De alignment met de organisatiedoelstellingen is zodoende prima geborgd.

Dat klinkt erg mooi. En je hoort er ook steeds meer over. Zelfs bij de Rijksoverheid hebben ze plannen in die richting. Het heeft alle elementen in zich om een succes te kunnen zijn: organisatiebreed, overkoepelende inkoopstrategie, informatie delen, eigen èn gezamenlijke doelstellingen, marketingstrategie, marktinnovaties, ketenoptimalisatie en maximalisatie van klanttevredenheid. Categorie Management is niet alles gedwongen onder één contract bestellen, maar weten wàt er wordt ingekocht, waar en onder welke contracten. Allemaal volgens één uniform proces. Zelfs de systemen hoeven niet uniform te zijn.

Waarom slagen veel organisaties er dan toch niet in om het vliegwiel van Categorie Management in beweging te krijgen? Dat heeft volgens mij te maken met het delen van informatie met anderen met wie geen hiërarchische relatie bestaat. Hierbij komt het op vertrouwen aan. Volledige openheid van zaken en de bereidheid om van elkaar te willen leren. Zonder verlies van de eigen identiteit. In een klant-leveranciersrelatie zouden we dat partnership noemen. Daar zijn ook slechts een paar goede voorbeelden van bekend. En die danken hun succes veelal aan een grote wederzijdse afhankelijkheid. Het creëren hiervan is dus ook een kritische succesfactor bij Categorie Management.

De drie musketiers hadden al vrij snel door dat ze er samen sterker voor stonden in hun strijd tegen kardinaal Richelieu. Dat ze samen beter in staat waren om tegenslagen te boven te komen. En sterker uit de strijd te komen dan ze er in gingen. De drie musketiers waren wat mij betreft daarom de Categorie Managers van hun tijd. Als moderne inkopers moeten we niet alleen vooruit kijken maar ook het historisch perspectief niet uit het oog verliezen. Laat oude tijden herleven.

Eén voor allen, allen voor één.

Wim Nieland is Senior Consultant bij DPA Conink in Zwolle