List en Bedrog

Het managen van ketens staat stijf van de psychologie. Per slot draait het hier allemaal om samenwerking tussen mensen van vlees en bloed. Dus gaat het over wantrouwen, onzekerheid, ijdelheid, cognitieve dissonantie en onvermijdelijk ook over bedrog en oneerlijkheid. Arnon Grunberg kan met dat laatste niet zitten. ‘Eerlijkheid wordt enorm overschat’, vindt hij.

Hij heeft het liever over beleefdheid, volgens hem een aangepaste vorm van liegen. Hoe gaan inkopers en logistici, de hoofdrolspelers in het ketenspektakel, om met die zwarte zijde van de menselijke psyche? De inkoper heeft zowel een Nederlandse als een internationale hoe-hoort-het-eigenlijk-handleiding. Ik doel hier op de Beroepscode voor de Inkoper van de Nederlandse Vereniging voor Inkoopmanagement en de Ethical Code of Conduct van de International Federation of Purchasing and Materials Management. Waar vroeger het gezegde ‘Never trust a man until you’ve got his pecker in your pocket’ gold, hebben we sinds kort met de Trustometer een eigentijds instrument (www.trustometer.com) om niet alleen ethiek in welluidende woorden te belijden, maar gewoon lekker concreet het vertrouwen te méten. De achterliggende gedachte is dat vertrouwen de basis is voor (inkoop)samenwerking. Door een vragenlijstje in te vullen, krijg je volgens de ontwikkelaars handvatten om een succesvolle samenwerking te gaan creëren. Ongetwijfeld waar. Aan de andere kant dwing je vertrouwen af door kennis van zaken. Wie weet waar hij over praat, zal niet snel een oor krijgen aangenaaid. Hoe dan ook, de inkoper denkt na over de grote vraagstukken. En zijn collega de logisticus? Misschien is er wel een code voor goed logistiek gedrag, maar bij mij is hij niet bekend. Is de Trustometer dan iets voor de logistieke man of vrouw? Daar valt wat voor te zeggen. Omdat er steeds meer wordt uitbesteed, worden ketens complexer. Partijen in de keten worden ook veel afhankelijker van elkaar. Dus gaat vertrouwen en wantrouwen een grotere rol spelen. Maar de logisticus zit nog lekker te dutten. Wakker worden, want iedereen wantrouwen is paranoïde, maar niemand wantrouwen is onnozel.

_{Max Boodie is directeur van DPA Supply Chain People in Amsterdam}