“Europese aanbestedingen is een leidraad voor goed inkopen”

Rard van der Spek, voormalig senior inkoper bij de overheid

Rard van der Spek werkte ruim twaalf jaar als senior inkoper bij de overheid. Sinds kort werkt hij in de private sector, maar vanwege zijn ervaring was hij een waardevolle deelnemer aan de denktank van het Best of Public Procurement (BoPP) onderzoek. Die ervaring komt hem trouwens ook in zijn werk in de private sector van pas. “De regels die gelden bij Europese aanbestedingen zijn een leidraad om goed in te kopen. Ook in de private sector.”

“Europees aanbesteden moet veel meer als een strategisch instrument gezien worden. Het kan beter, innovatiever, moderner. Dat er zoveel weerstand is, heeft voor een deel te maken met kennis, of het ontbreken daarvan, maar het is vooral de mindset. Als inkopers gaan inzien dat je die regels in je voordeel kan inzetten, is het grootste obstakel genomen”. Dat was voor Van der Spek dan ook de voornaamste reden voor meedenken over het BoPP-onderzoek. “Ik hoop dat door dit onderzoek mensen gaan inzien, dat Europees aanbesteden meer voordelen dan nadelen biedt.”

Natuurlijk ziet Van der Spek ook wel enkele nadelen aan het Europees aanbesteden. “De regels zijn voor een deel onnodig ingewikkeld. Alle risico’s moeten worden uitgesloten om rechtszaken te voorkomen. Maar overheid en regels zijn nou eenmaal onlosmakelijk met elkaar verbonden.” Van der Spek ziet wel steeds meer veranderen bij de overheid. “De kostenbewustheid neemt steeds meer toe. Winst maken kan niet bij de overheid, maar je kunt wel kosten besparen. Dat besef wordt steeds breder gedragen. Inkoopafdelingen bij het rijk hebben nog geen grote prioriteit en daardoor minder mogelijkheden. Als inkoop beter in beeld komt, komen er ook meer mogelijkheden. Met meer mogelijkheden krijg je betere mensen en kun je ook beter aanbesteden.”

“Eigenlijk zijn de regels die gelden voor het Europees aanbesteden dezelfde als die in het bedrijfsleven gelden. Voor grote projecten gebruik ik nu, voor Robeco Nederland, dezelfde regels als voor het Europees aanbesteden. Ik stel dezelfde vragen en dezelfde eisen. Het dwingt je tot nadenken: heb ik het juiste contract en de juiste leverancier?” Maar er zijn zeker ook verschillen: “Bij een Europese aanbesteding heb je de wettelijke termijnen, waardoor alles wat langer duurt, en alles moet in één keer goed zijn. Je kunt niet terug komen op bepaalde voorwaarden. Je kunt na een EU aanbesteding nu eenmaal niet meer onderhandelen. Dat kan in de private sector wel. Europese aanbestedingen hebben ook meer impact vanwege de omvang van de opdracht voor een leverancier: als je een contract kwijt raakt, kun je pas vier jaar later proberen het terug te krijgen.”

Wat verwacht Van der Spek van het onderzoek? “Ik verwacht dat de inkoopafdelingen in de publieke sector er hun voordeel mee kunnen doen. Door zich aan elkaar te spiegelen en door zichzelf langs de meetlat te leggen, kunnen ze sneller professionaliseren en hun functie beter duidelijk maken aan hun omgeving. Waardoor het inkoopvak meer draagvlak zal krijgen. En dat komt iedereen ten goede.”

Terug