Elektriciteit inkopen: spannender dan je denkt

Een rechttoe rechtaan product waar maar weinig eer aan valt te behalen, dat zou de inkoop van elektriciteit zijn. Een hardnekkig misverstand. Omdat er door de voortdurend stijgende prijzen steeds meer geld in de inkoop van elektriciteit omgaat, is er ook steeds meer op te verdienen.

niet inkopen.png

De Nederlandse energiemarkt is sinds juli 2004 een open markt, tenminste voor wat betreft de levering van gas en elektriciteit. De rijksoverheid stelt voor het transportgedeelte maximumtarieven vast. Voor de levering kunnen bedrijven in concurrentie zelf hun prijzen bepalen. De aanbieders concurreren behalve op prijs, ook met onder meer services op het gebied van facturering, eventueel gecombineerd met compensatie van emissies en technische adviezen. Het open gooien van deze markt heeft tot verschillende initiatieven geleid om inkoopvolumes te bundelen en zo lagere prijzen te bedingen. Gemeentes, woningcorporaties maar ook bedrijven sloegen de handen ineen. Kortom: de markt is in rep en roer en dat heeft geleid tot de opkomst van professionele elektriciteitsinkopers. Ingrid de Koning, inkoopspecialist voor energie bij TenPro, zegt daarover het volgende: ”De inkoop van energie is een vak apart, waarbij je de juiste mix van marktkennis, inkoopkennis en juridische kennis in huis moet hebben.”

Elektriciteitsmarkt
Niet alleen aan de vraagzijde van de energiemarkt zien we consolidatie.
De grootste producenten van elektriciteit in Nederland zijn:
• Nuon
• Essent
• Eneco
• Delta.

Nuon en Essent gaan fuseren. Er blijft dus weinig rechtstreeks aanbod van producenten over. Daarnaast zijn er echter vele andere aanbieders van stroom, waaronder zelfs de Hema.
Bij de inkoop van elektriciteit zijn flinke besparingen goed mogelijk. Verreweg het grootste gedeelte van de winst is echter te vinden in het beheersen van de interne vraag, de coördinatie van het inkoopbeleid, in adequaat portfoliomanagement en in de inkoopcontrole.

Do’s

Manage uw management
Elektriciteit raakt ons allemaal. Dus meent ook iedereen van de inkoop ervan verstand te hebben. Het management niet uitgesloten. Vanwege de complexiteit en de financiële impact is het van groot belang uw management mee te nemen in de voorbereiding, procesgang en besluitvorming bij de inkoop. Gaat u voor een (hogere) vaste prijs gedurende een langere periode of voor de onzekerheid van een rock bottom price gedurende een korte periode?

Schakel een expert in
Huur tijdelijk expertise in als uw organisatie niet groot genoeg is om eigen inkoopdeskundigheid te ontwikkelen en in stand te houden. De energiemarkt is niet alleen complex maar ook sterk in ontwikkeling. Ook vanuit de sector zijn er deskundigen beschikbaar, zoals via de Vereniging voor Energie, Milieu en Water.
Als u kunt kiezen, neem dan een ex- expert uit de sector zelf. Hierbij moet u erop letten dat de uiterste houdbaarheidsdatum van de persoon in kwestie niet is verstreken. Wie langer dan een paar jaar uit het vak is, heeft geen actuele kennis meer. Zorg daarnaast voor inkoopexpertise. Vaak is zo’n expert een pure energiespecialist en geen inkoopspecialist.

Verdien aan uw leverancier
Is uw huidige apparatuur aan vervanging toe, overweeg dan zeker de mogelijkheid van warmtekrachtkoppeling (WKK). Dit is inmiddels heel betaalbaar en met de almaar stijgende energietarieven dus ook steeds sneller terugverdiend. En, heel interessant: het teveel aan elektriciteit dat u zelf produceert, levert u aan het net. Er zijn organisaties die meer geld verdienen met het leveren van elektriciteit dan met hun oorspronkelijke business. Indien teruglevering aan de orde is, kunt u met uw leverancier afspraken maken over de hoogte van het terugleveringstarief.

Bundel inkoopkracht
Met het bundelen van inkoopvolumes is geld te verdienen. Overweeg deze mogelijkheid altijd. Maar let op: er is echter een optimaal punt. Bij samenwerkingsverbanden met teveel deelnemers zijn de (organisatorische) lasten vaak groter dan de (financiële) baten.

Optimaliseer het gecontracteerd vermogen
Het maximaal gecontracteerd vermogen per aansluiting legt u vast bij de regionale netbeheerder. Als dit vermogen wordt overschreden, wordt dit automatisch bijgesteld door de netbeheerder. Het is belangrijk het gecontracteerd vermogen periodiek onder de loep te nemen en indien mogelijk naar beneden bij te stellen.

Energiebesparing
Energiebesparing is goed voor de portemonnee en goed voor het milieu. De grootste besparing realiseert u door niet in te kopen.

Dont’s

Treuzelen
Als u pas aan het eind van het jaar aan de slag gaat met de inkoop weet u zeker dat u de hoofdprijs gaat betalen voor de elektriciteit die u in het jaar daarop nodig heeft. Houd bij Europese Aanbesteding rekening met een extra doorlooptijd van zes maanden.

Onaangename verrassingen
Als u volume- en prijsafspraken heeft gemaakt, zorg er dan voor dat u zich niet door de einddatum van de overeenkomst laat verrassen. Wie onder tijdsdruk moet inkopen, is duur uit.

Starre inkoopstrategie
Als u via een inkoopportfoliomodel inkoopt, zorg dan dat uw uitgangspunten immer actueel zijn. Omdat de markt in beweging is, mag uw inkoopstrategie niet star zijn. Echter: probeer de emoties (onrust in het Midden-Oosten e.d.) buiten uw inkoopstrategie houden.

Niets doen
Vergeet niet dat u aan de andere kant van de tafel professionele aanbieders van elektriciteit treft. Als u even zit te slapen bij het vernieuwen van het contract kan u dat letterlijk duur komen te staan.

Te goed van vertrouwen
Het facturatieproces van energieleveranciers is complex. Controleer daarom zorgvuldig uw facturen. Weet wàt u koopt en weet waarvoor u betaalt.

Best practice bij Intrakoop
Intrakoop, coöperatieve inkoopvereniging voor de gezondheidszorg, besteedde de inkoop van elektriciteit Europees aan. Zij trad hier op namens 236 leden, met in totaal 4.400 aansluitpunten die samen jaarlijks voor 780 miljoen kWh verbruiken.
Door deze collectieve aanpak heeft Intrakoop verregaande eisen kunnen stellen aan de energieleverancier. Zoals eigen leveringsvoorwaarden om de risico’s evenredig over afnemers en leverancier te verdelen.
Om problemen bij switchen en factureren zoveel mogelijk te voorkomen, heeft Intrakoop met de energieleverancier een malusregeling afgesproken. Als de leverancier zich drie keer niet aan de gemaakte afspraken houdt, betaalt deze een boete van duizend euro per zorginstelling. Intrakoop-leden kunnen bovendien kosteloos en tegen dezelfde contractvoorwaarden locaties opgeven of afmelden.
Intrakoop ontwikkelde tevens een inkoopportfoliostrategie om elektriciteit in te kopen tegen een prijs die onder de gemiddelde marktprijs ligt.

Wim Nieland is Senior Consultant bij DPA Supply Chain People in Amsterdam